O TSXG mantén a paralización cautelar da LAT de Airas e rexeita os recursos da Xunta e da promotora

O Tribunal Superior de Xustiza de Galicia (TSXG) acordou desestimar os recursos de reposición presentados pola Xunta de Galicia e pola promotora Fergo Galicia Vento-Alfoz, S.L.U., mantendo así o auto do 8 de xuño de 2026 que adoptara a suspensión cautelar da autorización administrativa previa e de construción, así como da declaración de utilidade pública, da liña de alta tensión (LAT) que serve de evacuación ao parque eólico Airas.

Os recursos pretendían deixar sen efecto esta medida cautelar. Entre outros argumentos, Xunta e promotora alegaban que a infraestrutura xa estaba construída e que, polo tanto, a suspensión perdera o seu obxecto. Tamén cuestionaban a valoración realizada sobre os posibles danos ambientais e defendían a prevalencia do interese público asociado ao desenvolvemento das enerxías renovables.

A Sala rexeita estes argumentos e considera que o feito de que unha infraestrutura estea materialmente construída non impide o control xudicial nin fai desaparecer a finalidade da medida cautelar. O procedemento segue tendo obxecto porque continúa existindo un interese lexítimo en determinar a legalidade da autorización e en impedir a posta en funcionamento da instalación mentres se resolve o fondo do asunto.

Neste punto, o auto realiza unha reflexión especialmente significativa: aceptar que a simple finalización das obras fixese desaparecer o obxecto do procedemento suporía, segundo o Tribunal, consagrar unha “política de feitos consumados”, permitindo que promotoras ou administracións puidesen evitar o control xudicial acelerando a execución dos traballos.

A Sala explica ademais que a suspensión da autorización previa impide que a promotora poida obter validamente a acta de posta en servizo ou activar a corrente. É dicir, que os postes e os cables estean fisicamente instalados non significa que exista dereito a explotar a liña mentres a autorización que lle dá cobertura permaneza suspendida.

O TSXG tamén rexeita que o interese económico ou sectorial vinculado ás enerxías renovables teña unha supremacía absoluta fronte á protección ambiental. Na ponderación dos intereses en conflito, sinala a necesidade de atender aos principios de cautela e preservación do medio e á tutela dos ecosistemas.

En relación co risco ambiental, a Sala mantén igualmente o seu criterio anterior. Considera que existen indicios dun risco de danos irreversibles sobre a biodiversidade, tendo en conta a alta sensibilidade ambiental do espazo afectado e a súa proximidade á Rede Natura 2000, polo que entende xustificada a suspensión cautelar para evitar que unha eventual sentenza favorable chegue demasiado tarde.

Sen caución para a asociación ecoloxista

Outro aspecto especialmente relevante do auto é a negativa do Tribunal a aceptar a petición da promotora de impoñer unha caución económica á asociación ecoloxista como condición para manter a paralización.

A Sala sinala que se trata dunha entidade sen ánimo de lucro que exerce a acción en defensa do interese colectivo ambiental e considera que esixir unha garantía económica nestas circunstancias podería converterse nunha barreira financeira disuasoria para acceder á tutela xudicial efectiva. O Tribunal relaciona expresamente esta cuestión co Convenio de Aarhus.

Finalmente, o TSXG desestima integramente os recursos de reposición da Xunta de Galicia e da promotora, mantén o contido do auto que acordou a medida cautelar e impón as costas ás partes recorrentes, cun límite máximo de 300 euros por todos os conceptos para cada unha delas. O propio auto establece que contra esta resolución non cabe recurso ordinario.

Desde Ecoloxistas Galiza Atlántica e Verde poñemos a disposición pública o auto anonimizado para a súa consulta e lectura íntegra.

Comparte
, ,